Tác giả & Đội ngũ Kiểm duyệt Pháp lý:
Trần Thị Thanh Hải - Kế toán trưởng VTA Solutions (13 năm kinh nghiệm kế toán – thuế) · Cập nhật: 03/10/2026
Trong quá trình hạch toán kế toán tại doanh nghiệp, việc phát hiện sai sót, bỏ sót hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào hoặc phải xử lý hóa đơn điều chỉnh, thay thế là vấn đề thường xuyên phát sinh. Kể từ khi Luật Thuế Giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, Nghị định 181/2025/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn quản lý thuế mới năm 2026 có hiệu lực, quy định về thời điểm kê khai khấu trừ thuế đầu vào và hóa đơn điều chỉnh đã được phân định cụ thể theo từng trường hợp thực tế. Bài viết dưới đây của VTA Solutions hướng dẫn chi tiết quy tắc kê khai hóa đơn đầu vào bỏ sót, nguyên tắc kê khai hóa đơn điều chỉnh thay thế và điều kiện khấu trừ hàng hóa mua trả chậm từ 5 triệu đồng trở lên theo quy định hiện hành.
📚 Căn Cứ Văn Bản Quy Phạm Pháp Luật Áp Dụng
Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15, Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 & Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
1. Thời Điểm Kê Khai Hóa Đơn GTGT Đầu Vào Bỏ Sót: Đủ 2 Trường Hợp Theo Luật Thuế GTGT 48/2024 & Nghị Định 181/2025
Căn cứ theo điểm đ khoản 1 Điều 14 Luật Thuế Giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 và quy định chi tiết tại khoản 6 Điều 23 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, thuế GTGT đầu vào phát sinh trong tháng/quý nào được kê khai, khấu trừ khi xác định số thuế phải nộp của tháng/quý đó. Khi cơ sở kinh doanh phát hiện số thuế GTGT đầu vào khi kê khai, khấu trừ bị sai, sót thì được khai bổ sung trước khi cơ quan thuế hoặc cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định kiểm tra, thanh tra thuế. Quy định phân định rõ thành 02 trường hợp cụ thể:
📌 Trường hợp 1: Khai bổ sung vào kỳ PHÁT SINH
Áp dụng khi việc khai bổ sung sai sót làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế đã được hoàn của kỳ tính thuế có sai sót.
Nghĩa vụ: Người nộp thuế phải lập hồ sơ khai bổ sung vào đúng tháng, quý phát sinh hóa đơn/sai sót đó, đồng thời nộp đủ số tiền thuế tăng thêm và tiền chậm nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định.
📌 Trường hợp 2: Khai vào kỳ PHÁT HIỆN (kỳ hiện tại)
Áp dụng khi việc khai bổ sung làm giảm số thuế phải nộp hoặc chỉ làm thay đổi (tăng) số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau.
Quyền lợi: Người nộp thuế được kê khai trực tiếp vào tờ khai thuế của tháng, quý phát hiện sai, sót (kỳ hiện tại) mà không bắt buộc phải quay lại khai bổ sung cho kỳ gốc phát sinh hóa đơn.
⏱️ Thủ tục & Thời hạn khai bổ sung:
Căn cứ khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, thời hạn thực hiện khai bổ sung hồ sơ khai thuế là trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ có sai, sót. Điều kiện bắt buộc là việc khai bổ sung phải được hoàn thành trước khi cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định kiểm tra, thanh tra thuế tại trụ sở người nộp thuế.
2. Kỳ Kê Khai Hóa Đơn Điều Chỉnh, Thay Thế Từ 01/7/2026
Theo quy định mới áp dụng từ ngày 01/07/2026 căn cứ điểm a, b, c khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Điều 12 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Nghị định 254/2026/NĐ-CP và hướng dẫn tại Thông tư 91/2026/TT-BTC, kỳ kê khai đối với hóa đơn điều chỉnh và hóa đơn thay thế được phân định như sau:
🔹 Trường hợp 1: Hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế do SAI SÓT
Khi hóa đơn điện tử đã lập có sai sót về mã số thuế, tên hàng hóa, quy cách, số lượng, đơn giá, thuế suất hoặc tiền thuế:
- Cả người bán và người mua đều phải kê khai bổ sung vào kỳ khai thuế của hóa đơn gốc (lập hồ sơ khai bổ sung Mẫu 01/KHBS của kỳ phát sinh giao dịch gốc).
- Lưu ý ngoại lệ cho bên mua: Riêng hóa đơn đầu vào của bên mua, nếu sai sót hoặc bỏ sót chỉ làm thay đổi số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau, không làm tăng số thuế phải nộp hoặc giảm số thuế được hoàn của kỳ gốc thì bên mua được kê khai tại kỳ phát hiện sai sót (kỳ hiện tại).
🔹 Trường hợp 2: Hóa đơn điều chỉnh do PHÁT SINH SAU GIAO DỊCH
Nếu hóa đơn điều chỉnh không phải do sai sót mà do các sự kiện phát sinh sau giao dịch ban đầu (như trả lại hàng, chiết khấu thương mại theo doanh số, điều chỉnh giá theo biên bản quyết toán công trình, hoàn/giảm phí dịch vụ, hủy hoặc chấm dứt giao dịch):
- Người bán: Kê khai tại kỳ lập hóa đơn điều chỉnh.
- Người mua: Kê khai tại kỳ nhận hóa đơn điều chỉnh.
3. Quy Tắc Khấu Trừ Hàng Hóa Mua Trả Chậm, Trả Góp Từ 5 Triệu Đồng Trở Lên Theo Điều 26 Nghị Định 181/2025/NĐ-CP (Sửa Đổi Bởi Nghị Định 144/2026/NĐ-CP)
Căn cứ Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP (đặc biệt là quy định tại điểm g khoản 2, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 144/2026/NĐ-CP), đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả hàng hóa nhập khẩu) từ 05 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế GTGT theo phương thức trả chậm, trả góp, nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào được áp dụng qua 3 mốc thời gian:
🔹 Mốc 1: Chưa đến thời hạn thanh toán theo hợp đồng
Cơ sở kinh doanh căn cứ vào hợp đồng mua bán bằng văn bản và hóa đơn GTGT hợp pháp để kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào bình thường ngay tại kỳ phát sinh hóa đơn.
🔹 Mốc 2: Đến thời hạn thanh toán nhưng không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
Khi đến thời điểm thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng mà cơ sở kinh doanh không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, cơ sở kinh doanh phải kê khai điều chỉnh giảm số thuế GTGT đầu vào đã khấu trừ tương ứng với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ chưa có chứng từ thanh toán vào kỳ tính thuế phát sinh nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng, phụ lục hợp đồng.
🔹 Mốc 3: Sau khi đã điều chỉnh giảm, phát sinh chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt
Trường hợp sau khi đã điều chỉnh giảm, nếu cơ sở kinh doanh có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì cơ sở kinh doanh được kê khai, khấu trừ số thuế GTGT đầu vào đối với phần giá trị hàng hóa, dịch vụ có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt vào kỳ tính thuế có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (căn cứ điểm g khoản 2 Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 144/2026/NĐ-CP).
4. Dịch Vụ Rà Soát Hóa Đơn & Kiểm Soát Rủi Ro Thuế Doanh Nghiệp Tại VTA Solutions
Việc theo dõi chặt chẽ hạn thanh toán hợp đồng, phân loại chính xác các trường hợp kê khai hóa đơn điều chỉnh và kê khai bổ sung đúng kỳ đòi hỏi kế toán phải nắm vững nghiệp vụ và quy định pháp lý cập nhật liên tục. Đội ngũ kế toán trưởng tại VTA Solutions cung cấp giải pháp hỗ trợ toàn diện:
- Rà soát hồ sơ hóa đơn đầu vào: Đối chiếu tính hợp pháp, hợp lệ của hóa đơn mua vào, kịp thời phát hiện hóa đơn bị bỏ sót để kê khai bổ sung đúng kỳ tính thuế.
- Theo dõi hợp đồng mua hàng trả chậm: Giám sát tiến độ thanh toán để chủ động kê khai điều chỉnh giảm thuế GTGT đầu vào đúng thời hạn luật định.
- Lập hồ sơ khai bổ sung chuẩn xác: Hướng dẫn chi tiết nghiệp vụ khai bổ sung, giải trình chênh lệch và hạn chế phát sinh tiền chậm nộp thuế.
- Đại diện giải trình trước Cục Thuế: Hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ chứng từ, bảo vệ quyền lợi khấu trừ thuế hợp pháp khi cơ quan thuế kiểm tra thuế tại trụ sở.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Kê Khai Hóa Đơn GTGT Đầu Vào Bỏ Sót & Hóa Đơn Điều Chỉnh (FAQ)
❓ Hóa đơn GTGT đầu vào năm trước bị bỏ sót có được kê khai vào năm nay không?
Được. Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 14 Luật Thuế GTGT 48/2024/QH15 và Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, nếu hóa đơn đầu vào bỏ sót chỉ làm tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ chuyển kỳ sau thì doanh nghiệp được kê khai vào kỳ phát hiện bỏ sót (kỳ hiện tại), miễn là thực hiện trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra và trong thời hạn 05 năm theo khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
❓ Kê khai bổ sung hóa đơn đầu vào bỏ sót có bị phạt chậm nộp không?
Không bị phạt nộp chậm nếu việc kê khai hóa đơn bỏ sót chỉ làm tăng số thuế GTGT còn được khấu trừ (không làm giảm số thuế GTGT phải nộp của các kỳ trước dẫn đến thiếu tiền thuế).
❓ Hóa đơn mua hàng dưới 5 triệu đồng thanh toán tiền mặt có được khấu trừ thuế GTGT không?
Có. Căn cứ Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, ngưỡng bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt là đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả hàng hóa nhập khẩu) từ 05 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế GTGT. Do đó, hóa đơn dưới 5 triệu đồng thanh toán bằng tiền mặt vẫn đủ điều kiện khấu trừ nếu đáp ứng tính hợp pháp của hóa đơn.
Kế toán trưởng VTA Solutions với 13 năm kinh nghiệm kế toán – thuế cho doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh cam kết bảo vệ tối đa quyền lợi khấu trừ thuế GTGT, rà soát hóa đơn hợp pháp và đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi kỳ quyết toán thuế.
🛡️ Nguồn Trích Dẫn Pháp Lý Chính Thức
Nội dung bài viết được đối soát chính xác từ Cổng Cơ sở Dữ liệu Quốc gia về Văn bản Pháp luật (vbpl.vn), Thư Viện Pháp Luật (thuvienphapluat.vn), Luật Thuế Giá trị gia tăng 48/2024/QH15 (Điều 14), Nghị định 181/2025/NĐ-CP (Điều 23, Điều 26), Nghị định 144/2026/NĐ-CP, Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (Điều 12) và Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
-
▸
Checklist 44 Đầu Mục Chuẩn Bị Kiểm Toán Báo Cáo Tài Chính & Rà Soát Thuế [Cập Nhật 2026]
Danh mục 44 chỉ tiêu tài liệu, sổ sách và chứng từ kế toán - thuế doanh nghiệp cần rà soát kỹ lưỡng trước khi kiểm toán
-
▸
Dịch vụ kế toán thuế trọn gói cho doanh nghiệp năm 2026: Quy trình, Bảng giá & Cam kết
Tìm hiểu chi tiết Dịch vụ kế toán thuế trọn gói cho doanh nghiệp SME năm 2026: Chi tiết 5 bước quy trình, bảng giá tham
-
▸
Dịch vụ kế toán là gì? Kinh nghiệm vàng thuê kế toán dịch vụ hiệu quả cho SME & HKD
Tìm hiểu chi tiết Dịch vụ kế toán là gì, lợi ích cốt lõi và 6 kinh nghiệm vàng giúp chủ doanh nghiệp SME & Hộ kinh doanh...
Dịch vụ kế toán doanh nghiệp trọn gói
Giải pháp kế toán thuế toàn diện cho SME: kiểm soát hệ số K hóa đơn, hoàn thiện sổ sách chuẩn mực và bảo vệ số liệu khi quyết toán thuế.