Tác giả: Trần Thị Thanh Hải — Kế toán trưởng VTA Solutions (13 năm kinh nghiệm kế toán – thuế)
Bộ Tài chính đã chính thức ban hành Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn chi tiết quy định khai thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công thực hiện định kỳ theo Quý và quyết toán theo Năm. Đồng thời, kết hợp với các điểm mới nổi bật tại Luật Quản lý thuế 2025 (Luật số 108/2025/QH15) có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026, đội ngũ chuyên gia VTA Solutions (đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán trọn gói SME và kế toán thuế hộ kinh doanh tại TP.HCM, Hà Nội & toàn quốc) tổng hợp chi tiết toàn bộ quy trình kê khai, lưu ý khai bổ sung và các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý thuế doanh nghiệp cần đặc biệt chú ý.
- • Thông tư 89/2026/TT-BTC: Quy định khai thuế TNCN tiền lương tiền công theo Quý và quyết toán Năm (Hiệu lực 01/07/2026).
- • Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15: Sửa đổi toàn diện quy định khai bổ sung hồ sơ thuế & danh mục hành vi bị cấm.
- • Thời hạn khai bổ sung: Khống chế thời gian khai bổ sung trong thời hạn 05 năm kể từ ngày hết hạn nộp hồ sơ khai thuế.
- • Ủy quyền quyết toán thay: Hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện ủy quyền quyết toán thay khi sáp nhập/chia tách tổ chức.
I. Quy Định Khai Thuế TNCN Theo Quý & Quyết Toán Theo Năm Theo Thông Tư 89/2026/TT-BTC
Căn cứ theo điểm a.1 và điểm a.2 khoản 1 Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC, quy định tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập từ tiền lương, tiền công thực hiện khai thuế TNCN khấu trừ định kỳ theo quý và quyết toán theo năm chi tiết như sau:
1. Khai thuế thu nhập cá nhân theo Quý (Điểm a.1 Khoản 1 Điều 22)
Tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công thực hiện khai số thuế thu nhập cá nhân đã khấu trừ của cá nhân nhận thu nhập định kỳ theo Quý.
2. Khai quyết toán thuế TNCN theo Năm (Điểm a.2 Khoản 1 Điều 22)
- • a.2.1) Trách nhiệm quyết toán năm: Tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công có trách nhiệm quyết toán thuế và quyết toán thay cho các cá nhân có ủy quyền cho tổ chức, cá nhân trả thu nhập quyết toán thuế, không phân biệt có phát sinh khấu trừ thuế hay không phát sinh khấu trừ thuế.
- • a.2.2) Điều chuyển người lao động do sáp nhập, chia tách: Trường hợp cá nhân là người lao động được điều chuyển từ tổ chức cũ đến tổ chức mới do tổ chức cũ thực hiện sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hoặc tổ chức cũ và tổ chức mới trong cùng một hệ thống thì tổ chức mới có trách nhiệm quyết toán thay theo ủy quyền của cá nhân đối với cả phần thu nhập do tổ chức cũ chi trả và thu lại chứng từ khấu trừ thuế TNCN do tổ chức cũ đã cấp (nếu có).
| Chỉ tiêu so sánh | Quy định cũ (NĐ 126/2020 & NĐ 373/2025) | Quy định mới (Thông tư 89/2026/TT-BTC) |
|---|---|---|
| Chế độ khai thuế TNCN định kỳ | Chỉ được khai theo quý nếu đủ điều kiện khai thuế GTGT theo quý. Người thuộc diện khai tháng phải khai tháng. | Thực hiện khai theo QUÝ cố định đối với toàn bộ số thuế TNCN đã khấu trừ từ tiền lương, tiền công. |
| Trách nhiệm quyết toán năm | Có quy định về quyết toán thay nhưng chưa làm rõ trách nhiệm thu hồi chứng từ khấu trừ cũ khi sáp nhập. | Tổ chức mới chịu trách nhiệm quyết toán thay theo ủy quyền cho cả phần thu nhập tổ chức cũ chi trả khi sáp nhập/chia tách. |
| Ngày bắt đầu áp dụng | Áp dụng đến hết 30/06/2026 | Chính thức áp dụng từ ngày 01/07/2026. |
II. Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Khai Bổ Sung Hồ Sơ Khai Thuế Theo Luật Quản Lý Thuế 2025
Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (Luật Quản lý thuế 2025). Dưới đây là 5 điểm quan trọng cần đặc biệt lưu ý khi người nộp thuế thực hiện khai bổ sung hồ sơ khai thuế từ ngày 01/07/2026:
Mở rộng phạm vi khai bổ sung đối với “khoản thu khác”
Theo khoản 2, khoản 3 Điều 4 và khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế 2025, phạm vi khai bổ sung được mở rộng đối với cả các “khoản thu khác” do cơ quan thuế quản lý hoặc các khoản thu không do cơ quan thuế quản lý thu vào ngân sách nhà nước.
Không được khai bổ sung khi có yêu cầu của Cơ quan điều tra
Căn cứ theo điểm c khoản 5 Điều 12 Luật Quản lý thuế 2025, người nộp thuế tuyệt đối không được thực hiện khai bổ sung đối với các hồ sơ/nội dung đã có yêu cầu của cơ quan điều tra. Đây là quy định mới bổ sung so với trước đây.
Quy định rõ khai bổ sung đối với kỳ đã thanh tra, kiểm tra
Theo điểm d khoản 5 Điều 12, với hồ sơ đã thanh tra, kiểm tra, người nộp thuế được bổ sung hồ sơ giải trình nếu làm tăng số thuế phải nộp, giảm số thuế đã miễn/giảm/hoàn hoặc giảm số thuế khấu trừ/nộp thừa. Công chức kiểm tra liên quan phải chịu trách nhiệm đối với các sai sót chưa phát hiện đầy đủ.
Khai bổ sung theo kết luận, quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
Theo điểm đ khoản 5 Điều 12, trường hợp khai bổ sung làm tăng nghĩa vụ thuế phải nộp hoặc giảm số thuế miễn/giảm/hoàn/khấu trừ theo kết luận cơ quan thẩm quyền thì bị xử lý vi phạm tương tự trường hợp thanh tra, kiểm tra thuế phát hiện.
Giới hạn thời hạn khai bổ sung tối đa 05 năm
Từ 01/07/2026, người nộp thuế chỉ còn thời hạn 05 năm để chủ động rà soát, kê khai bổ sung đối với các sai sót phát sinh trong hồ sơ khai thuế.
III. Các Hành Vi Bị Nghiêm Cấm Trong Quản Lý Thuế Từ 01/07/2026 (Điều 8 Luật Quản Lý Thuế 2025)
Căn cứ Điều 8 Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan chức năng nghiêm cấm các hành vi vi phạm pháp luật sau đây trong công tác quản lý thuế:
- • Thông đồng, móc nối, bao che: Giữa người nộp thuế và công chức quản lý thuế để chuyển giá, trốn thuế, trục lợi tiền ngân sách, làm sai lệch kết quả kiểm tra, tiết lộ thông tin người nộp thuế trái phép hoặc gây phiền hà sách nhiễu.
- • Cố tình không kê khai hoặc kê khai không đầy đủ: Gian lận số thuế phải nộp, số thuế được miễn/giảm/hoàn; cản trở công chức thuế thi hành công vụ; trì hoãn không cung cấp tài liệu kiểm tra.
- • Vi phạm Mã số thuế: Sử dụng mã số thuế của người khác để thực hiện hành vi vi phạm hoặc cho người khác sử dụng mã số thuế của mình không đúng quy định.
- • Bán hàng không lập hóa đơn: Sử dụng hóa đơn chứng từ không hợp pháp, làm giả hóa đơn chứng từ hoặc tạo lập hóa đơn điện tử trái phép để gian lận thuế. Tham khảo thêm hướng dẫn xử lý vi phạm thời điểm xuất hóa đơn tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP.
- • Can thiệp hệ thống thông tin: Truy cập trái phép, phá hủy hệ thống dữ liệu người nộp thuế hoặc phát tán thông tin sai lệch ảnh hưởng đến uy tín cơ quan thuế.
🔗 Hệ Thống Dịch Vụ Kế Toán Thuế & Giải Pháp Công Nghệ VTA Solutions:
Tự động hóa sổ sách, báo cáo tài chính & đại diện giải trình thuế uy tín cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Kê khai thuế khoán, thuế kê khai theo Thông tư 88/89/152 chuẩn xác cho cá nhân & HKD.
Trợ lý AI quản lý doanh thu & thuế qua tin nhắn Zalo, kiểm soát hệ số K rủi ro tự động, kịp thời.
Báo giá dịch vụ kế toán trọn gói tối ưu chi phí dành cho SME tại TP.HCM, Hà Nội và toàn quốc.
📚 Các Bài Viết Văn Bản Pháp Luật & Hướng Dẫn Thuế Cập Nhật 2026:
- • Thông tư 89/2026/TT-BTC: Quy định chi tiết Luật Quản lý thuế & Nghị định 252/2026/NĐ-CP
- • Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15: Nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15.5 triệu đồng/tháng
- • Nghị định 310/2025/NĐ-CP: Siết chặt mức phạt chậm nộp tờ khai và hóa đơn điện tử
- • Quy định sổ sách kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152/2025/TT-BTC
Câu Hỏi Thường Gặp Về Khai Thuế TNCN Theo Thông Tư 89/2026/TT-BTC (FAQ)
❓ Từ 01/07/2026, doanh nghiệp có bắt buộc khai thuế TNCN theo Quý không?
Có. Theo điểm a.1 khoản 1 Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC, tổ chức/cá nhân trả thu nhập từ tiền lương tiền công thực hiện khai số thuế TNCN đã khấu trừ theo Quý định kỳ và thực hiện quyết toán theo Năm.
❓ Thời hạn thực hiện khai bổ sung hồ sơ khai thuế tối đa là bao lâu?
Theo quy định mới tại Luật Quản lý thuế 2025 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, người nộp thuế có thời hạn tối đa 05 năm để rà soát và thực hiện khai bổ sung hồ sơ khai thuế đối với các sai sót phát sinh.
Nội dung bài viết được đối soát kỹ lưỡng từ các văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Tài chính, Cục Thuế, Cổng thông tin điện tử Chính phủ và nguồn dữ liệu từ Thư Viện Pháp Luật. VTA Solutions cam kết mang lại thông tin chính xác, cập nhật chuẩn mốc 2026 nhằm bảo vệ an toàn tối đa cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh.
-
▸
Thời điểm kê khai hóa đơn GTGT đầu vào bỏ sót & hóa đơn điều chỉnh thay thế 2026
Hướng dẫn chi tiết thời điểm kê khai hóa đơn GTGT đầu vào bỏ sót (kỳ phát sinh vs kỳ phát hiện), kỳ kê khai hóa đơn điều...
-
▸
Checklist 44 Đầu Mục Chuẩn Bị Kiểm Toán Báo Cáo Tài Chính & Rà Soát Thuế [Cập Nhật 2026]
Danh mục 44 chỉ tiêu tài liệu, sổ sách và chứng từ kế toán - thuế doanh nghiệp cần rà soát kỹ lưỡng trước khi kiểm toán
-
▸
Dịch vụ kế toán thuế trọn gói cho doanh nghiệp năm 2026: Quy trình, Bảng giá & Cam kết
Tìm hiểu chi tiết Dịch vụ kế toán thuế trọn gói cho doanh nghiệp SME năm 2026: Chi tiết 5 bước quy trình, bảng giá tham
Dịch vụ kế toán doanh nghiệp trọn gói
Giải pháp kế toán thuế toàn diện cho SME: kiểm soát hệ số K hóa đơn, hoàn thiện sổ sách chuẩn mực và bảo vệ số liệu khi quyết toán thuế.