Chi Phí Lương Không Đóng BHXH Có Được Trừ Khi Tính Thuế TNDN? Giải Đáp Theo Luật TNDN 2025

Ngày đăng: · Cập nhật: · Tác giả: Trần Thị Thanh Hải

Doanh nghiệp không đóng BHXH cho nhân viên thì chi phí tiền lương có bị loại khi tính thuế TNDN? Điều kiện để lương được trừ theo Luật 67/2025 và rủi ro BHXH.

Tác giả & Đội ngũ Kiểm duyệt Pháp lý:

Trần Thị Thanh Hải - Kế toán trưởng VTA Solutions (13 năm kinh nghiệm kế toán – thuế) · Cập nhật: 01/10/2026

✓ Theo Luật TNDN 2025

“Công ty chưa đóng BHXH cho nhân viên thì quyết toán thuế có bị loại chi phí lương không?” là câu hỏi VTA nhận được gần như mỗi mùa quyết toán. Câu trả lời ngắn: Luật Thuế TNDN không lấy việc đóng BHXH làm điều kiện để trừ chi phí tiền lương, nhưng doanh nghiệp vẫn đối mặt rủi ro lớn ở phía BHXH. Bài viết tách bạch hai nghĩa vụ này để chủ doanh nghiệp và kế toán ra quyết định đúng.

⚡ Trả lời nhanh

  • Thuế TNDN: chưa có quy định nào loại chi phí tiền lương chỉ vì doanh nghiệp không đóng BHXH. Lương vẫn được trừ nếu đáp ứng điều kiện về hồ sơ và thanh toán.
  • Điều kiện để lương được trừ: thực tế chi trả; ghi trong HĐLĐ/thỏa ước/quy chế; có bảng chấm công, bảng lương; có chứng từ thanh toán. Khoản chi lương từng lần từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
  • BHXH: không đóng cho người thuộc diện bắt buộc là vi phạm Luật BHXH 2024 → truy đóng, nộp thêm 0,03%/ngày trên số tiền chậm/trốn đóng, bị xử phạt hành chính và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

1. Căn cứ pháp lý: Luật Thuế TNDN nói gì về chi phí tiền lương?

Điểm h khoản 2 Điều 9 Luật Thuế TNDN 2025 (Luật 67/2025/QH15) liệt kê khoản không được trừ là tiền lương, tiền công của người lao động nhưng thực tế không chi trả hoặc không có hóa đơn, chứng từ theo quy định. Như phân tích của Thư Viện Pháp Luật, quy định này nhắm vào việc thiếu chứng từ, không liên quan đến việc doanh nghiệp có đóng BHXH hay không.

Về hình thức thanh toán, Bộ Tài chính (trả lời ngày 02/04/2026) hướng dẫn: khoản chi tiền lương từng lần từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được tính vào chi phí được trừ; khoản dưới 5 triệu đồng chi bằng tiền mặt vẫn được trừ nếu đủ chứng từ theo quy định kế toán.

2. Bảng tình huống thực tế

Tình huốngChi phí lương khi tính thuế TNDNNghĩa vụ BHXH
NLĐ thuộc diện BHXH bắt buộc, DN không đóng; lương chuyển khoản, đủ HĐLĐ, bảng lươngĐược trừVi phạm – bị truy đóng, nộp 0,03%/ngày, xử phạt
Lương 8 triệu đồng/tháng trả bằng tiền mặtKhông được trừ (chi từng lần ≥ 5 triệu không có chứng từ không dùng tiền mặt)Theo tình trạng tham gia BHXH
Có bảng lương nhưng không có HĐLĐ, không có bảng chấm côngRủi ro bị loại do thiếu hồ sơ chứng minhRủi ro bị xác định trốn đóng
DN “thỏa thuận” trả thêm tiền vào lương thay cho việc đóng BHXHKhoản trả thêm là tiền lương, được trừ nếu đủ chứng từ; đồng thời chịu thuế TNCNVẫn vi phạm – pháp luật không cho phép thỏa thuận để không tham gia BHXH bắt buộc

3. Rủi ro khi không đóng BHXH: lớn hơn khoản tiết kiệm

  • Truy đóng toàn bộ số tiền BHXH, BHTN, BHYT phải đóng (cả phần doanh nghiệp và phần người lao động).
  • Nộp thêm số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm đóng, trốn đóng (Luật BHXH 2024).
  • Xử phạt vi phạm hành chính và không được xét danh hiệu thi đua, khen thưởng.
  • Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi trốn đóng theo quy định của Bộ luật Hình sự.
  • Dữ liệu tiền lương trên hồ sơ thuế (quyết toán TNCN, chi phí lương TNDN) và dữ liệu BHXH ngày càng được đối chiếu; chênh lệch lớn giữa quỹ lương khai thuế và quỹ lương đóng BHXH là dấu hiệu rủi ro.

⚠️ Lưu ý quan trọng

Đừng nhầm “được trừ chi phí thuế TNDN” với “được phép không đóng BHXH”. Doanh nghiệp vẫn nên chuẩn hóa hồ sơ lao động và đóng BHXH đúng quy định; khoản tiết kiệm trước mắt thường nhỏ hơn nhiều so với số truy đóng, tiền chậm đóng và tiền phạt khi bị thanh tra.

4. Checklist hồ sơ để chi phí lương “đứng vững” khi quyết toán

  • HĐLĐ (hoặc hợp đồng dịch vụ/khoán việc) còn hiệu lực, ghi rõ mức lương, phụ cấp, thưởng.
  • Quy chế lương thưởng/quy chế tài chính được ban hành trước khi chi.
  • Bảng chấm công, bảng chấm công làm thêm giờ có xác nhận.
  • Bảng thanh toán lương có chữ ký hoặc xác nhận của người lao động.
  • Ủy nhiệm chi/sao kê ngân hàng cho khoản chi lương từ 5 triệu đồng/lần trở lên.
  • Hồ sơ khấu trừ và quyết toán thuế TNCN tương ứng với quỹ lương.
  • Hồ sơ tham gia BHXH (thông báo kết quả đóng hằng tháng) khớp với danh sách lao động.

5. Câu hỏi thường gặp

❓ 1. Doanh nghiệp không đóng BHXH thì chi phí lương có bị loại khi tính thuế TNDN không?

Theo Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15, việc không đóng BHXH không phải căn cứ để loại chi phí tiền lương. Chi phí lương vẫn được trừ nếu thực chi, có HĐLĐ/quy chế, bảng chấm công, bảng lương và chứng từ thanh toán phù hợp. Tuy nhiên doanh nghiệp vẫn vi phạm pháp luật về BHXH.

❓ 2. Trả lương bằng tiền mặt có được tính chi phí hợp lý không?

Khoản chi lương từng lần dưới 5 triệu đồng bằng tiền mặt vẫn được trừ nếu đủ chứng từ. Khoản chi từng lần từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, theo hướng dẫn của Bộ Tài chính ngày 02/04/2026.

❓ 3. Nhân viên tự nguyện xin không đóng BHXH để nhận thêm tiền có được không?

Không. Người lao động thuộc diện BHXH bắt buộc thì doanh nghiệp phải đóng; pháp luật không cho phép thỏa thuận để không tham gia. Khoản tiền trả thêm vẫn bị xem là tiền lương chịu thuế TNCN và doanh nghiệp vẫn bị truy đóng.

❓ 4. Bị truy thu BHXH thì tính thêm bao nhiêu?

Ngoài số tiền phải đóng, doanh nghiệp nộp thêm số tiền bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền chậm đóng, trốn đóng, đồng thời có thể bị xử phạt hành chính theo quy định.

📚 Đọc thêm trên VTA Solutions

🛡️ Rà Soát Rủi Ro Chi Phí Lương & BHXH Trước Quyết Toán

VTA rà soát hồ sơ lao động, bảng lương, chứng từ chi và tình trạng BHXH; chỉ ra khoản chi có nguy cơ bị loại và phương án khắc phục trước khi quyết toán thuế TNDN. VTA Accountant AI hỗ trợ cảnh báo các khoản chi lương bằng tiền mặt từ 5 triệu đồng/lần.

Hotline/Zalo: 0989 862 706 | Website: vtaviet.com
Xem Dịch Vụ Kế Toán DN Chat Zalo Với Kế Toán VTA

🛡️ Nguồn Trích Dẫn Pháp Lý (đối chiếu ngày 01/10/2026)

Bài viết mang tính tham khảo. Chính sách thuế, BHXH thay đổi thường xuyên — vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ VTA trước khi áp dụng cho trường hợp cụ thể.

📚 Bài viết cùng chủ đề nên đọc:
Dịch vụ kế toán liên quan

Dịch vụ kế toán doanh nghiệp trọn gói

Giải pháp kế toán thuế toàn diện cho SME: kiểm soát hệ số K hóa đơn, hoàn thiện sổ sách chuẩn mực và bảo vệ số liệu khi quyết toán thuế.

Tư vấn dịch vụ kế toán doanh nghiệp

Bài viết liên quan