Tác giả & Đội ngũ Kiểm duyệt Pháp lý:
Trần Thị Thanh Hải - Kế toán trưởng VTA Solutions (13 năm kinh nghiệm kế toán – thuế) · Cập nhật: 01/10/2026
Rất nhiều tài liệu đang lưu hành vẫn hướng dẫn cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN theo Nghị định 123/2020 và Thông tư 78/2021. Tuy nhiên, từ 01/7/2026, Nghị định 254/2026/NĐ-CP đã thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ. Đồng thời Nghị định 253/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng khấu trừ 10% đối với thu nhập vãng lai. Bài viết tổng hợp những gì kế toán tiền lương cần làm đúng từ nay.
⚡ Trả lời nhanh
- Chứng từ khấu trừ thuế TNCN phải là chứng từ điện tử có chữ ký số của tổ chức trả thu nhập (bắt buộc từ 01/6/2025, tiếp tục áp dụng theo NĐ 254/2026).
- Thời điểm lập: tại thời điểm khấu trừ thuế; dữ liệu chứng từ gửi cơ quan thuế ngay trong ngày lập.
- Lao động không ký HĐ hoặc HĐ dưới 3 tháng: lập cho mỗi lần khấu trừ, hoặc lập 1 chứng từ cho nhiều lần khấu trừ trong năm nếu cá nhân yêu cầu.
- Lao động ký HĐ từ 3 tháng trở lên: chỉ lập 1 chứng từ trong một năm tính thuế.
- Cá nhân đã ủy quyền quyết toán thuế cho tổ chức: tổ chức không phải lập chứng từ khấu trừ (Điều 24 NĐ 254/2026).
- Ngưỡng khấu trừ 10% với thu nhập vãng lai: từ 5 triệu đồng/lần trở lên (trước đây 2 triệu đồng), áp dụng từ 01/7/2026 theo NĐ 253/2026.
1. Mốc thay đổi pháp lý kế toán cần nắm
| Thời điểm | Văn bản | Nội dung chính |
|---|---|---|
| 01/6/2025 | Nghị định 70/2025/NĐ-CP | Bắt buộc chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử; dừng dùng chứng từ giấy tự in/đặt in |
| 01/7/2026 | Nghị định 254/2026/NĐ-CP | Thay thế NĐ 123/2020 và NĐ 70/2025; quy định lại thời điểm lập, đối tượng lập, trường hợp không phải lập chứng từ |
| 01/7/2026 | Nghị định 253/2026/NĐ-CP | Hướng dẫn Luật Thuế TNCN 2025; nâng ngưỡng khấu trừ 10% với thu nhập vãng lai lên 5 triệu đồng/lần |
⚠️ Lưu ý quan trọng
Các bài đăng mạng xã hội dẫn chiếu “Nghị định 123/2020 & Thông tư 78/2021” cho chứng từ khấu trừ thuế TNCN là căn cứ đã hết hiệu lực đối với nghiệp vụ phát sinh từ 01/7/2026. Hồ sơ, quy chế nội bộ và mẫu email gửi người lao động nên cập nhật căn cứ mới để tránh bị đánh giá sai khi thanh tra.
2. Khi nào phải lập chứng từ khấu trừ thuế TNCN?
| Trường hợp | Có phải lập chứng từ? | Cách lập |
|---|---|---|
| Cá nhân không ký HĐLĐ hoặc ký HĐ dưới 3 tháng, bị khấu trừ 10% | Có | Lập cho mỗi lần khấu trừ, hoặc 1 chứng từ cho nhiều lần khấu trừ trong năm khi cá nhân yêu cầu |
| Cá nhân ký HĐLĐ từ 3 tháng trở lên, có khấu trừ thuế theo biểu lũy tiến | Có | Chỉ lập 1 chứng từ trong một năm tính thuế |
| Cá nhân đã ủy quyền cho tổ chức quyết toán thuế TNCN thay | Không | Tổ chức quyết toán thay theo mẫu 05/QTT-TNCN |
| Khoản chi vãng lai dưới 5 triệu đồng/lần (từ 01/7/2026) | Thường không phát sinh | Không thuộc diện khấu trừ 10% nên không có số thuế khấu trừ để lập chứng từ |
Thư Viện Pháp Luật lưu ý phân biệt hai khái niệm: “lập” chứng từ (nghĩa vụ của tổ chức tại thời điểm khấu trừ, gửi dữ liệu cho cơ quan thuế) và “cấp” chứng từ (giao chứng từ cho cá nhân khi có nhu cầu, ví dụ để tự quyết toán thuế).
3. Nội dung bắt buộc trên chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử
Theo Điều 23 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử gồm các nội dung:
- Tên chứng từ khấu trừ thuế; ký hiệu mẫu chứng từ, ký hiệu chứng từ và số thứ tự chứng từ.
- Tên, địa chỉ, mã số thuế của tổ chức trả thu nhập.
- Tên, địa chỉ, số điện thoại, mã số thuế (hoặc số định danh cá nhân) của người nhận thu nhập.
- Quốc tịch của người nhận thu nhập (nếu không phải quốc tịch Việt Nam).
- Khoản thu nhập, thời điểm trả thu nhập, tổng thu nhập chịu thuế, số thuế đã khấu trừ và số thu nhập còn được nhận.
- Ngày, tháng, năm lập chứng từ.
- Chữ ký số của tổ chức trả thu nhập.
4. Quy trình 5 bước lập & gửi chứng từ điện tử
Tách nhóm HĐ từ 3 tháng (lập 1 chứng từ/năm), nhóm vãng lai (lập theo lần hoặc gộp theo năm) và nhóm đã nộp giấy ủy quyền quyết toán (không lập).
Với thu nhập vãng lai, từ 01/7/2026 chỉ khấu trừ 10% khi chi từ 5 triệu đồng/lần trở lên theo NĐ 253/2026.
Sử dụng phần mềm chứng từ điện tử đáp ứng chuẩn dữ liệu của cơ quan thuế; ký bằng chữ ký số của tổ chức.
Dữ liệu chứng từ phải được chuyển cho cơ quan thuế ngay trong ngày lập.
Gửi file chứng từ qua email/Zalo khi cá nhân yêu cầu; lưu trữ cùng bảng lương và hồ sơ quyết toán.
5. Những lỗi kế toán hay mắc phải
- Vẫn phát hành chứng từ giấy hoặc file PDF không có chữ ký số.
- Tiếp tục khấu trừ 10% cho các khoản chi từ 2 đến dưới 5 triệu đồng sau 01/7/2026, khiến người lao động bị khấu trừ thừa.
- Lập chứng từ cho người đã ủy quyền quyết toán, gây trùng dữ liệu khi quyết toán.
- Thiếu mã số thuế/số định danh của người nhận, chứng từ bị cơ quan thuế từ chối.
- Sửa trực tiếp chứng từ đã gửi cơ quan thuế thay vì xử lý theo quy trình chứng từ điện tử lập sai tại NĐ 254/2026.
6. Câu hỏi thường gặp về chứng từ khấu trừ thuế TNCN
❓ 1. Chứng từ khấu trừ thuế TNCN có bắt buộc phải là bản điện tử không?
Có. Từ 01/6/2025 tổ chức trả thu nhập phải dùng chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử. Từ 01/7/2026 nghiệp vụ này thực hiện theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
❓ 2. Nhân viên chính thức xin chứng từ khấu trừ giữa năm có được cấp không?
Với lao động ký HĐ từ 3 tháng trở lên, NĐ 254/2026 quy định tổ chức chỉ lập 1 chứng từ khấu trừ trong một năm tính thuế. Vì vậy khi nhân viên cần chứng từ (ví dụ nghỉ việc giữa năm để tự quyết toán), kế toán nên lập một chứng từ duy nhất cho toàn bộ thu nhập đã trả và số thuế đã khấu trừ trong năm, không lập nhiều chứng từ rời rạc.
❓ 3. Cộng tác viên nhận 3 triệu đồng/lần có phải khấu trừ 10% và lập chứng từ không?
Từ 01/7/2026, khoản chi dưới 5 triệu đồng/lần cho cá nhân không ký HĐLĐ hoặc HĐ dưới 3 tháng không thuộc diện khấu trừ 10% theo NĐ 253/2026, nên không phát sinh số thuế khấu trừ để lập chứng từ. Cá nhân vẫn tự chịu trách nhiệm quyết toán nếu thuộc diện phải quyết toán.
❓ 4. Nhân viên đã ủy quyền quyết toán thì có cần chứng từ khấu trừ không?
Không. Theo Điều 24 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, khi cá nhân ủy quyền quyết toán thuế thì tổ chức khấu trừ không phải lập chứng từ khấu trừ thuế TNCN.
📚 Đọc thêm trên VTA Solutions
VTA Accountant AI hỗ trợ lập hàng loạt chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử từ bảng lương, ký số, gửi dữ liệu cho cơ quan thuế và gửi bản cho người lao động qua email/Zalo. Đội ngũ kế toán VTA rà soát ngưỡng khấu trừ theo NĐ 253/2026 trước khi phát hành.
🛡️ Nguồn Trích Dẫn Pháp Lý (đối chiếu ngày 01/10/2026)
- Thư Viện Pháp Luật – Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay thế NĐ 123 và NĐ 70 về hóa đơn, chứng từ điện tử
- Thư Viện Pháp Luật – Toàn bộ quy định về chứng từ khấu trừ thuế TNCN từ 01/7/2026 theo NĐ 254/2026
- Thư Viện Pháp Luật – Quy định mới về khấu trừ thuế TNCN theo NĐ 254/2026 (Điều 24)
- Thư Viện Pháp Luật – Từ 01/6/2025 áp dụng chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử theo NĐ 70/2025
- MISA meInvoice – 10 điểm mới Nghị định 253/2026/NĐ-CP (ngưỡng khấu trừ 10% từ 5 triệu đồng)
Bài viết mang tính tham khảo. Chính sách thuế, BHXH thay đổi thường xuyên — vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ VTA trước khi áp dụng cho trường hợp cụ thể.
-
▸
Từ 01/7/2026 Có Bỏ Thời Hạn Khai Thuế Không? Hiểu Đúng Luật Quản Lý Thuế 2025 & Tổng Hợp 11 Công Văn Thuế TNCN 2026
Giải đáp thắc mắc từ 01/7/2026 có bỏ thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hay không theo Luật Quản lý thuế 2025, Nghị định 252/2...
-
▸
Hướng dẫn thủ tục đăng ký tham gia BHXH lần đầu cho doanh nghiệp mới năm 2026
Quy trình 2 bước đăng ký BHXH điện tử lần đầu qua Cổng DVC BHXH Việt Nam trong 30 ngày, bảng tỷ lệ trích đóng 32% (DN 21...
-
▸
Chế Độ Thai Sản Cho Lao Động Nam Khi Vợ Sinh Con 2026: Nghỉ Mấy Ngày, Hưởng Bao Nhiêu, Thủ Tục Ra Sao?
Từ 01/7/2026 vợ sinh con thứ hai, chồng được nghỉ 10 ngày. Bảng số ngày nghỉ của lao động nam, cách tính tiền thai sản,
Dịch vụ kế toán doanh nghiệp trọn gói
Giải pháp kế toán thuế toàn diện cho SME: kiểm soát hệ số K hóa đơn, hoàn thiện sổ sách chuẩn mực và bảo vệ số liệu khi quyết toán thuế.